Φωτογραφίες μη εμπορικής χρήσης σε blogs με διαφημίσεις
Το Geraki με ρώτησε σε μια από τις πρόσφατες δημοσιεύσεις μου αν πιστεύω ότι οι creative commons φωτογραφίες για μη εμπορική χρήση, μπορεί να είναι αρκετά ελεύθερες φωτογραφίες υπό αυτούς τους όρους, για ένα blog που μπορεί να περιέχει διαφημίσεις.
Η απάντηση μου, βρήκε αρκετά μεγάλη και τελικά θεώρησα πως πρέπει να μεταφερθεί σε μια νέα δημοσίευση ώστε να το συζητήσουμε εκτενέστερα μια και μας αφορά όλους.
Ένα blog που περιέχει διαφημίσεις δεν είναι πάντοτε κερδοσκοπικό μια και στις περισσότερες των περιπτώσεων δεν καλύπτει ούτε καν τα έξοδα του.
Επίσης αν το ψάξουμε, οι περισσότεροι μη-κερδοσκοπικοί οργανισμοί ΕΧΟΥΝ έσοδα ώστε να μπορούν να καλύπτουν εκτός των άλλων τα λειτουργικά έξοδα καθώς και τους μισθούς των υπαλλήλων τους (που σε αρκετές περιπτώσεις είναι υψηλοί). Τα έσοδα αυτά μπορεί να τα έχουν από χρηματοδοτήσεις, από δωρεές, από χορηγούς, από πωλήσεις και από διάφορες άλλες πηγές.
Με βάση αυτή τη λογική κερδοσκοπικό είναι κάτι που βγάζει περισσότερα χρήματα από τα έξοδα του (πλεόνασμα) και δεν τα χρησιμοποιεί για το σκοπό για τον οποίο έχει δημιουργηθεί.
Οπότε, είναι περισσότερο στην κρίση του δημιουργού μάλλον και κατά περίπτωση χρήσης του υλικού που προσφέρει για μη κερδοσκοπική χρήση όταν αυτό δημοσιεύεται σε blogs με διαφημίσεις.
Δηλαδή π.χ. δε θα με ενοχλήσει αν κάποιος βάλει μια non-commercial φωτογραφία μου στο blog του που βγάζει 10 δολάρια το μήνα από διαφημίσεις, αλλά θα γίνω τούρκος όταν χρησιμοποιήσει τη φωτογραφία μου δημοσιογραφικός οργανισμός και ενημερωτικό πόρταλ χωρίς την έγκριση μου. Πρόσφατο παράδειγμα η φωτογραφία μου από ένα περιπολικό στη Θεσσαλονίκη που παίζει σε ένα σωρό ειδησεογραφικές ιστοσελίδες που βγάζουν ουκ ολίγα χρήματα από εμπορικές και κρατικές διαφημίσεις.
Πέρα από αυτό, θεωρώ απαραίτητο το link στην πηγή ώστε να ενημερωθεί εύκολα ο δημιουργός για τη χρήση της (π.χ. στο flickr το βλέπεις αμέσως από τα στατιστικά) και να αντιδράσει αναλόγως αν ενοχληθεί.
Για να επιστρέψω στο παράδειγμα της φωτογραφίας μου με το περιπολικό, τη συγκεκριμένη φωτογραφία που προσφέρεται με άδεια creative commons για μη εμπορική χρήση, τη χρησιμοποιούν ασύστολα γνωστές ιστοσελίδες που βγάζουν αρκετά χρήματα και μάλιστα χωρίς να με αναφέρουν ως δημιουργό της. Αυτό μου δίνει το δικαίωμα ως δημιουργό να τους τρέξω στα δικαστήρια για να λάβω χρηματική αποζημίωση, κάτι που σαφώς δε θα σκεφτόμουν ποτέ να κάνω για ένα blog που ξέρω μέρω της εμπειρίας μου ότι δεν έχει ούτε μεγάλη επισκεψιμότητα αλλά ούτε ιδιαίτερα έσοδα.
Φαντάζομαι πως με τον ίδιο τρόπο σκέφτονται οι περισσότεροι δημιουργοί, χωρίς φυσικά αυτό να είναι απόλυτο. Αν θέλετε να είστε απολύτως τυπικοί όταν χρησιμοποιείτε φωτογραφίες μη εμπορικής χρήσης σε blogs που διαθέτουν διαφημίσεις θα πρέπει να ενημερώνετε τον δημιουργό τους ώστε να σας κατευθύνει ανάλογα.
Πολύ σωστά όλα. Σχετικά με τη χρησιμοποιηση φωτο και τη μη αναφορα πηγης απο τη σελιδα που ουσιαστικα το “εκλεψε”, νομιζω κι εχω διαβασει σχετικα, οτι η πλεον καλυτερη λυση ειναι να βαλουμε, οσοι το επιθυμουμε, watermarks λιγο πιο κατω απο τις φωτο μας. Αν λοιπον καποια στιγμη στο μελλον δεν σου κανει κοπο, αν μπορεις, γραψε σχετικα με την ολη διαδικασια σχετικα με αυτο!
30 April 2009 στις 12:17 amΗ αλήθεια είναι ότι ούτε το ίδιο το Creative Commons δεν μπορεί να προσδιορίσει τι είναι κερδοσκοπική χρήση και τι όχι, γι’αυτό άλλωστε ξεκίνησε μια έρευνα πολύ πρόσφατα () το αποτέλεσμα της οποίας δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί. Σε κάποια περίπτωση ο Lessig είχε εξηγήσει ότι κατά το ίδιο το CC είναι OK η χρήση παράλληλα με διαφημίσεις αλλά κατά περίπτωση, και χωρίς να είναι σίγουροι για το πως θα ερμήνευε την χρήση και την νομική διατύπωση της άδειας ένας δικαστής. Το πλήρες κείμενο της άδειας γράφει: Δεν μπορείτε να ασκείτε δικαιώματα παρεχόμενα σε Σας βάσει της προαναφερόμενης Ρήτρας 3 κατά τρόπο που αποσκοπεί κυρίως σε εμπορική εκμετάλλευση ή στοχεύει σε ιδιωτική χρηματική ανταμοιβή. Προφανώς αυτό σημαίνει ότι πράγματι πρέπει να κρίνεται κατά περίπτωση, αλλά αυτό σημαίνει επίσης ότι η αναγκαστικά η χρήση της θα περιορίζεται όπου ο χρήστης δεν έχει αμφιβολίες για ότι ο δημιουργός αποδέχεται ότι δεν κάνει κερδοσκοπική χρήση, ή εναλλακτικά θα κάνει τον κόπο να ρωτήσει τον δημιουργό για την γνώμη και την άδειά του ακυρώνοντας την ίδια την ιδέα της χρήσης άδειας CC (αν χρειάζεται να ρωτήσει, τότε μπορεί να ρωτήσει ακόμη κι αν γράφει All Rights Reserved).
Πέρα από αυτά που είναι μικρότερης σημασίας, νομίζω ότι θα πρέπει να συμφωνήσουμε πως η έννοια της “κερδοσκοπικής χρήσης” είναι τόσο πολύπλοκη και στενή που ουσιαστικά περιορίζει πολύ την σημασία της προσφοράς μιας εικόνας στο κοινό. Ειδικά για εικόνες όπως αυτές που προσφέρει η ΕΕ και μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε ενημερωτικό context, η αβεβαιότητα θα αποτρέψει κάθε χρήση σε οποιοδήποτε ενημερωτικό δημοσίευμα που μπορεί να δημοσιευτεί στο διαδίκτυο ή εφημερίδες και περιοδικά. Με λίγα λόγια οι non-commercial άδειες δεν προσφέρουν ουσιαστικά ελεύθερο περιεχόμενο στην κουλτούρα μας.
30 April 2009 στις 8:39 pm“Με βάση αυτή τη λογική κερδοσκοπικό είναι κάτι που βγάζει περισσότερα χρήματα από τα έξοδα του (πλεόνασμα) και δεν τα χρησιμοποιεί για το σκοπό για τον οποίο έχει δημιουργηθεί.” Δεν είναι σωστό. Πολύ μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί έχουν πλεόνασμα. Η διαφορά είναι ότι αυτό το πλεόνασμα επενδύεται στο να υπηρετήσει τους σκοπούς του οργανισμού και δεν διανέμεται σε μετόχους.
01 May 2009 στις 8:39 pmΤο θέμα είναι ασαφές από άποψη Creative Commons κι εγώ θα έλεγα να εφαρμόζουμε common sense που λίγο πολύ συμφωνεί μ’ αυτό που λες
@gatodiakritikos αν κάποιος θέλει να κλέψει θα κλέψει ότι και να κάνουμε. Εκτός φυσικά κι αν το watermark καλύπτει όλη την επιφάνεια της φωτογραφίας κάτι που μειώνει παράλληλα και την αισθητική της αξία όμως.
@geraki είναι όντως αρκετά περιοριστικό το non commercial αλλά είναι η μόνη άδεια μέχρι στιγμής που διασφαλίζει κάπως το έργο ενός μικρού δημιουργού από την εκμετάλλευση του από εταιρίες που μπορεί να βγάλουν αρκετά χρήματα από το έργο του. Προσωπικά αν έβγαζα πολλά χρήματα από το blogging δε θα είχα πρόβλημα να αγοράζω φωτογραφίες. Υπάρχουν διάφορες τράπεζες φωτογραφιών που μπορείς να αγοράσεις φανταστικές stock φωτογραφίες με 1$ και να βοηθήσεις τους δημιουργούς να συνεχίσουν να παράγουν έργο.
Όσο αφορά τις φωτογραφίες του Κοινοβουλίου έχεις απόλυτο δίκιο. Προσωπικά δεν είμαι σίγουρη ακόμα αν μπορώ να τις χρησιμοποιήσω ή όχι. Κι αυτό μάλλον δεν συμφέρει το ίδιο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
@nikan ουσιαστικά το ίδιο λέμε με διαφορετικά λόγια.
02 May 2009 στις 4:40 amΤο θέμα είναι αρκετά ασαφές σίγουρα. Αρκετοί νομίζω συμφωνούμε με αυτη τη λογική χρήσης αλλά φαντάζομαι πως υπάρχουν και άλλοι που δεν επιθυμούν το έργο τους να πλαισιώνεται από οποιαδήποτε διαφήμιση. Μάλλον χρειαζόμαστε τελικά μια νέα creative commons άδεια.
@magica: “είναι όντως αρκετά περιοριστικό το non commercial αλλά είναι η μόνη άδεια μέχρι στιγμής που διασφαλίζει κάπως το έργο ενός μικρού δημιουργού από την εκμετάλλευση του από εταιρίες που μπορεί να βγάλουν αρκετά χρήματα από το έργο του”
Η διαφορά βρίσκεται στο ζητούμενο και ποια πλευρά βρίσκουμε σημαντικότερη. Την χρηματική πλευρά ή την όσο το δυνατό ευρύτερη διάδοση της δημιουργίας. Σε κάθε περίπτωση η απουσία ενός τέτοιου περιορισμού θα καταστήσει το έργο δυνατό να διαδοθεί πολύ περισσότερο, και προσβάσιμο σε περισσότερο κοινό, έστω και αν αυτό γίνει μέσα από “κερδοσκοπικές χρήσεις”. Για παράδειγμα το Linux όπως και άλλα προϊόντα ελεύθερου λογισμικού δεν θα είχε ποτέ τέτοια διάδοση αν ξεκινούσε με όρο “μη εμπορικής χρήσης”. Άλλωστε ας μην ξεχνάμε ότι ακόμη κι αν ένα έργο που διανέμεται ως cc-by-sa (αλλά όχι nc) μέσα από “κερδοσκοπικά κανάλια” θα παραμείνει υπό την ίδια ελεύθερη άδεια με την οποία θα το παραλάβουν οι πολλοί περισσότεροι αποδέκτες του, και με την σειρά τους θα το διανέμουν ακόμη παραπέρα. Συνεπώς ο περιορισμός non-commercial αρμόζει περισσότερο στους δημιουργούς που έχουν οι ίδιοι commercial βλέψεις, ενώ οι δημιουργοί που επιθυμούν την μεγαλύτερη δυνατή προσφορά στο κοινό θα έπρεπε να μην επιβάλλουν τέτοιο περιορισμό.
02 May 2009 στις 3:27 pm